Maket bıçağı ve dairesel bıçak:
Polyester kumaşları cetvel ve maket bıçağı kullanarak çok düzgün kesebilirsiniz. Dairesel bıçaklarda kumaş kesimi için kullanılırlar.  Dairesel makasları büyük kırtasiyelerde ve dikiş makinası satan mağazalarda bulabilirsiniz.

Havya:
Havya elektrik ve elektronik malzemeleri lehimlemekte kullanılır. Kalem ve tabanca tipi havyalar vardır. Kalem tipi olanları kullanmak daha pratiktir. 100W. lık olanları daha çabuk ısınır ve kolay keser. 25W olanlar da iş görürler. Havya ile yapılan kesime sıcak kesim denir. Sıcak havya polyester kumaşın kenarlarını eritir ve zamanla iplerin saçaklanmasını ve uçurtmanızın uzun ömürlü olmasını sağlar. Sıcak kesim yapılan kumaşların kenarlarını dikmek gerekmez.
www.ucurtma.web.tr

Kesim için zeminler:

Kesim matı ve pvc yer kaplaması:
Polyester kumaşlar maket bıçağı ve dairesel bıçaklarla çok düzgün kesilirler. Fakat bu defa kumaşı neyin üzerinde keseceğiniz sorun olur. Bıçaklarla kesim yapmak için aslında kesim matları satılır. Bu matları büyük kırtasiyelerden bulabilirsiniz. Genellikle çok pahalı bir malzemedir. Singer dikiş makinları satıcıları ve servislerinde daha makul fiyatla kesim matı bulabilirsiniz. Kesim matları pahalı olduğu kadar boyutları da 70 cm.den sonra sorun olmaya başlar. Daha büyük kumaşlar kesmek için en güzel çözüm pvc yer kaplama malzemeleridir. Serflor, gerflor gibi markalarla hemen her yerde rahatça bulacağınız bu malzemelerden 120 cm x 80 cm. bir parça hazırlatmanız işinizi görecektir. Aldığınız kaplama çok yumuşak olmamalı ve üzerinde kabartma desen bulunmamalıdır. Tahta parke desenli olanlar yerine düz zeminli olanları tercih edin.

- 

Kesim matları ve özellikle pvc yer kaplamaları sıcak kesim için kesinlikle kullanılmazlar. Havya bu malzemeleri yakacaktır.

Cam:
Cam maket bıçağı ile yapılan kesimlerde ilk zamanlar iyi iş görür. Fakat zamanla cam üzerindeki çizikler artar ve derinleşmeye başlar. Ayrıca cam üstende kesmek bıçakların hemen körelmesine neden olur. Mümkün olduğunca bastırmadan ve camda derin oyuklar oluşturmadan kesim yapmalısınız.

Cam sıcak kesim yapmak için en uygun malzemedir. Havyanın zarar vermeyeceği bir malzeme olarak cam kullanmak çok uygun olur. Havya cam üzerinde çok rahat, kayarak ilerler.

Mukavva:
Mukavva bir defalık kullanımlar için idare eder. Fakat her kesimde üzerinde kesim izleri oluşur. Bir sonraki kesimde bıçağınız bu kesim izine girer ve yamuk kesime sebep olabilir. Özellikle birbirine paralel izler sorun çıkarır. Bu nedenle kesim yaparken mukavvanın açısını sürekli değiştirerek izlerin birbirleri ile daha geniş açıda oluşmasını sağlayın. Sıcak kesimlerde mukavva iş görür. Havya ile çalışırken kağıt ve kumaşın yanabileceğini unutmayın.

Gazete:
Gazete üzerinde kesim yaptıkça sayfalar parçalanır. Parçalar üst üste biner. Kumaş altında bozuk bir zemin oluşur. Daha uygun malzeme yoksa idare eder. Sıcak kesim içinde idare eder diyebiliriz. Yanmaya karşı dikkatli olunmalıdır.

Kesim yaparken yaralanmalar karşı dikkat etmenizi özellikle hatırlatmak isterim.

www.ucurtma.web.tr

Uçurtma planlarını çizmek için harika bir yazılım var. Ücretsiz ve kullanması kolay. Google Sketchup. Sketchup iki ayrı seviyede satılıyor. Biri ücretsiz, diğeri ise ücretli sürüm. Ücretli olan sürüm dosyaları farklı formatlarda kaydetmek, yüksek çözünürlüklü çıkışlar elde etmek için gerekli. Fakat uçurtma planı çizmek için ücretsiz sürüm gayet yeterli. Yazılım 3 boyutlu çalışıyor olmasına karşın çoğu uçurtma için çizimler 2 boyutlu olarak hazırlanacak.

Nasıl kullanılır.
Sketchup kendi kendini öğretiyor. İçinde yazılımı anlatan araçlar var. Her seçtiğiniz araç için bir pencerede aracın nasıl çalıştığı anlatılıyor. Ayrıca sitesinde pek çok eğitim filmi var. Yakın zamanda ben de Türkçe olarak eğitim filmleri hazırlayacağım. Çalışma için önce internetten bir uçurtma planı ya da tam karşıdan çekilmiş uçurtma fotoğrafını buluyorsunuz. Uçurtma yapacağınız herhangi bir cismi de fotoğraf olarak yazılım içine alabilirsiniz. Daha sonra kılavuz çizgiler ile yatay, dikey nirengileri belirliyorsunuz. Kalemle uç noktalara tıklayıp şekli oluşturuyorsunuz. Sonrasında istediğiniz boyuta yeniden ölçeklendirebilirsiniz.

Kendi tasarımlarınıza başlamak için ideal.
Sketch-up elinizdeyken var olan planları boşverip yeni uçurtma tasarımları yapabilirsiniz. Yazılımın pratikliği çok kısa sürede bir çok uçurtma seçeneği oluşturmanızı sağlayacak. Sadece noktaların ucundan tutup çekiştirmek yetiyor. Çizim işi bitince ölçü aracını alıyorsunuz ve yaptığınız çizimin kenarlarını iki tıklamayla ölçülendiriyorsunuz. Planda yapacağınız tüm boyut değişiklikleri tek harekette gerçekleşiyor ve tüm ölçüler yeniden oluşuyor. Bu yazılım gerçekten zaman ayırmaya değer.

Tafeta (polyester) kumaş
Tafeta kumaş yağmurluklarda, şemsiyede kullanılan kumaştır. Ucuzdur ve sağlamdır. Kağıt ve naylondan sonra renkli, sağlam, gösterişli kumaş uçurtmalar yapmanın en kolay yolu tafetadır. Orta düzey uçurtma meraklıları için ideal seçimlerdendir. Pek çok uçurtma için uygun bir malzemedir. Tafeta kumaşı dikmeden çift taraflı bant ile yapıştırarak uçurtma yapabilirsiniz. Aynı şekilde ripstop kumaşlar da çift taraflı bant ile güzel yapışabilir. Fakat zamanla, özellikle güneş altında bantlar bozulacaktır. Eğer dikebiliyorsanız dikmeyi tercih edin, dikiş makinası kullanmak mümkün değilse çift taraflı bant çok iyi ve çok kolay bir çözümdür.

Tafetayı kumaş olarak genellikle toptan kumaş satanlarda bulmak mümkündür. İstanbul Merter tafeta bulunacak yerlerin başında gelir. Toptancılar kumaşı top olarak satmak isterler. Bir kaç metrelik kumaş satın almak sorun olur. Fakat bazen depolarında daha önceden kesilmiş ve ellerinde kalan kumaşlar olabilir. Bunları hem ucuza alabilirsiniz, hem de toptan satın alma sorunu olmaz. Perakende satan yerleri bulmak için çarşı merkezlerinde kumaş satan dükkanları dolaşmak gerekebilir. İstanbul Eminönü, Mahmutpaşa kumaşın bulunabileceği yerlerden biridir.

Tafetanın iki temel sorunu vardır.
- Birincisi  tafeta ripstop kumaşlardan daha ağırdır;
- İkinci olarak tafeta dokumanın çarprazları yönünde esner.
Dokumanın yatay ve dikey doğrultusunda fazla sorun yoktur. Esneme nedeniyle kesimden sonra birleştirme sırasında (özellikle dikiş yapılıyorsa) kumaş parçalarının boyları birbirine denk gelmez, biri uzun, biri kısa kalır. Bu sorunu aşmak için tafeta kumaşı dikmeden önce bantlamak ya da polygom gibi bir yapıştırıcı ile yapıştırmak gerekir.

Ripstop (naylon polyester) kumaş
Uçurtma yapımında en ideal malzeme ripstop diye anılan naylon polyester kumaşlardır. Paraşüt ve yelken yapımında da aynı malzeme kullanılır. Uçurtma için en incesi tercih edilir. Ripstop ince ve hafiftir, çok dayanıklıdır. Ripstop “yırtılma durdurucu” anlamına gelir. Ripstop kumaşlarda yırtılmanın ilerlemesini engellemek için güçlendirme dokumaları vardır. (Fotoğraftan inceleyebilirsiniz.) Ripstopun en önemli özelliği esnemeyişidir. Dokumanın çarprazı yönünde tafeta kumaşlar gibi esnemezler. Çünkü kumaş üzerinde çitf taraflı olarak naylon kaplama vardır.  Ripstop olarak Türkiye’de satılan kumaşlarda naylon kaplama yoktur ve normal tafeta gibi esneme yaparlar. Uçurtma yapımında kullanılan naylon kaplama polyester kumaşlar Türkiye’de üretilmez. Bu nedenle yurt dışından özel olarak getirtmek gerekir. Ripstopu getirtmek için en uygun yer http://www.kitebuilder.com/catalog/index.php adresidir. Ripstop pahalı bir kumaştır, yurt dışından sipariş ile getirtmek biraz uğraştırıcı olabilir. Fakat uçurtma hobisinde ileri düzeye gelenler için kaçınılmaz bir malzemedir.

Alternatif malzemeler

Tyvek kağıt
Tyvek bir markadır ve teknolojik bir kağıttır. Preslenmiş elyaftan oluşan bu malzeme plastiktir. Yırtılmaz ve esnemez. İthal malzemedir, bulmak zordur. Çoğunlukla ambalaj malzemesi, etiket olarak kullanılmak üzere üretilmiştir. Uçurtma için iyi malzemelerden biridir. Fakat pahalıdır ve beyaz dışında renkleri yoktur. Tyvek kağıt uçurtmaların kenarlarında, çıta geçen yerlerde, iplerin bağlantı noktalarında kullanmak için çok uygun bir malzemedir. Çatı izolasyon malzemesi olarak da kullanılan bu malzemeyi en kolay yapı marketlerden bulabilirsiniz.

Elyaf kumaşlar
En çok bu malzeme ile çiçekçilerde karşılaşırsınız. Çiçek buketlerini sarmak için kullanılan bu malzeme çok ucuz bir malzemedir. Hava geçirgenliği fazla olmakla beraber kesme, yapıştırma işleri kolaydır. Dikiş için de uygundur. İstanbul’da Tahtakale’de, top halinde, çok makul fiyatlara satın alabilirsiniz.

Uçurtmalarda çıta olarak ülkemizde çoğunlukla tahta kullanılmıştır. Bambu yetişen doğu ülkelerinde uçurtma için en iyi malzeme bambudur ve uçurtma tarihi boyunca kullanılmıştır. Bugün hala bambu uçurtma iskeleti için en iyi malzemelerdendir. Tahta dışında ıhlamur gibi hafif, düzgün ve sağlam ağaç dalları da uygun uçurtma iskeleti malzemesidir. Uçurtmalarda kullanılacak iskelet malzemesinin hafifliği ve sağlamlağı önemlidir. Piyasamızda genellikle çam ve gürgen çıtalar bulunur. Çam daha hafif olmakla beraber dayanıklı sayılmaz. Gürgen dayanıklı, fakat daha ağırdır. Çam ucuz, gürgen pahalıdır. Büyük şehirlerde yapı marketlerde düzgün, işlenmiş çeşitli kalınlıklarda ve tiplerde çıta satılmaktadır. Aynı zamanda yapı marketlerde bitki ve fidanlara destek olarak kullanılmak üzere bambu da satılmaktadır. Bambular oldukça ucuz ve sağlamdır. Dezavantajı çıta kalınlıklarının farklı olması, dipten uca konik olarak incelmeleridir. Uçurtma yapımında ağırlık dengelerine etkisini göz önüne almak gerekir. 1 metre boya kadar olan uçurtmalar için tahta çıtalar yeterlidir. 2 metreye kadar olan uçurtmalarda bambu kullanmak daha uygun olur. Tahta ve bambu boyut büyüdükçe yetersiz kalır, büyük uçurtma yapımında sağlamlık için kalın malzeme kullanıldığında ağırlık sorun olmaya başlar. Ayrıca en önemli sorun rüzgar altında tahtaların eğrilmeleri ve eğri kalmalarıdır. Özellikle nemli bölgelerde, deniz kıyılarında tahtaların eğrilmeleri daha kolay olur. Özetle organik malzemeye yönelik bu sorunlar için yeni teknoloji ürünler kullanılır. Fiber ve karbon çıtalar uçurtma için yeni malzemelerdir.

Türkiye için bu malzemeleri elde etmek pek kolay değildir. Uçurtmaya uygun üretim pek bulunmaz. Uygun ürünleri yurtdışından getirtmek gerekir. Özellikle yurt dışında uçurtma yapımına uygun malzeme satışı yapan yerler vardır ve bunların sayısı da çok değildir. Karbon çıtalar oldukça sağlamdır. Ağırlıklarının az olması için uçurtmada içi boş, tüp şeklinde olanlar kullanılır. 4 mm., 5 mm, 6 mm, 8 mm çaplı 2-3 mm. et kalınlığındaki karbon çıtalar çokça tercih edilir. Ayrıca eğimli şekillendirmeler için 2 – 3 mm kalınlığında fiber çubuklar kullanılır. Fiber karbona göre daha ağırdır ve fazla esner. Uçurtmada kullanımı daha sınırlıdır.  Karbon çıtalar tahta ve bambu çıtalara göre çok pahalıdır. Fakat bazı tipteki ve boyuttaki uçurtmalar için zorunlu malzeme sayılabilirler. Özellikle büyük boy uçurtmalarda hafflik ve sağlamlık konusunda en iyi çözümdürler. 1 metre ortalamasındaki uçurtmalar için tahta ve bambu en ucuz, en kolay bulunmaları nedeniyle en iyi seçenektirler.

Karbon ve fiber uçurtma çıtası bulunabilecek en uygun yer www.kitebuilders.com adresidir.

Uçurtma için her türlü ipe ihtiyaç duyulur. En ince dikiş ipliklerinden, halatlara kadar her cins ip (Fotoğraf) kullanılır. İp kalınlığı genel olarak etkisinde kalınacak güce göre belirlenir. Uçurtma küçükse ya da az rüzgarda uçması gerekiyorsa ip ince yani hafif olur. Mini uçurtmalar, kağıt uçurtmalar (Fotoğraf) dikiş ipliği ile uçurulabilir. Zaten daha kalınını uçurtma kaldırmaz.  Uçurtmacılıkta kullanılan ipler hakkında uzun yazının devamı için bağlantıya tıklayın…

Kalın ipler
Uçurtmalar büyüdükçe kullanılan ipler kalınlaşır. Ortalama olarak 80 cm. – 120 cm. arasındaki uçurtmalar için balık ağı ipleri kullanılır. 1-2 mm. kalınlığındaki ipler (Fotoğraf) yeterlidir. Uçurtma boyları 120 cm. – 200 cm. arasında ipler örgü ip olmaya başlar ve kalınlıkları (Fotoğraf) 4-6 mm.’dir. Bu ipler yine balık ağları için kullanılan iplerdir. Bunun dışında ayakkabı, çanta dikiminde kullanılan ipler de (Fotoğraf) oldukça uygundur. Fakat bu ipler balık ağı iplerinden daha pahalıdır. Piyasada jaluzi ipleri bulunmakla beraber uçurtma için çok pahalı sayılırlar. Uçurtmalarda 3 metreden sonra iskelet kullanmak zorlaşmaya başlar. Bu nedenle uçak kanadı şeklinde şişen hücresel yapılı kanat (foil) uçurtmalar (Fotoğraf) geliştirilmiştir. Şişerek şekillenen uçurtmalarda iskelete gerek kalmaz. Böylece çok büyük boy uçurtmalar yapılabilir. Uçurtma boyu büyüdükçe halat kullanılmaya başlanır. Büyük uçurtmalarda kullanılan halatlar genellikle denizcilik, yelkencilik malzemeleridir. (Fotoğraf)

Kullanılan ipler naylon olduğu için genellikle güce dayanırlar ve kolay kolay kopmazlar. Doğal olarak uçurtma boyu ve rüzgarın gücüne uygun ip seçilmişse kopmayacaklardır. Rüzgar arttığı zaman bir boy kalın ipe geçmek gerekir.

İpler hakkında ip uçları
İnce ipler burgu sargı olurlar. (Fotoğraf) Uçurtma ipi salınırken, rüzgar yükü altındayken ve toplama sırasında burgu yönü değişir ve toplanırken ip burularak (Fotoğraf) kendi üzerine dolanmaya başlar. Bu tür burulma ve dolaşmaların oluşmasını engellemek için ipi toplarken makarayı döndürerek (Fotoğraf) toplamaya çalışmak ya da 8 şeklinde sargı (Fotoğraf) yöntemi kullanmak gerekir. Kalın ipler burgu sargı ile değil örme olarak üretilirler. (Fotoğraf) Bu iplerde burulma ve dolanma fazla olmaz.

Rüzgar yükü fazlayken ince ip kullanmak kopma dışında da sakıncalıdır. İnce ipler yük altında daha da incelir ve çok gergin olurlar. Bu haldeyken diğer uçurtmaların iplerini, özellikle de daha kalın ipleri kolayca kesebilirler.

İpler uçurtmaların üzerine sabit olarak bağlanmazlar. Uçurtma için özel düğümler kullanılır. (Fotoğraf) Bu düğümler sayesinde ipler uçurtmadan kolayca ayrılabilir. Hem uçurtmalar toplandığında, hem rüzgara göre ip değiştirmek gerektiğinde hızlıca ip değişimi yapılır.

İpler ve tehlike!
İpler aynı zamanda güçlü rüzgar altında tehlike yaratırlar. Çok güçlü rüzgarda elle ipi tutmak mümkün olmayabilir. Elden kaçan ip eli yakabilir, kesebilir, ip ele dolanmışsa sıkıştırabilir. İpi tutmanın zor olduğu durumlarda mutlaka iş eldivenleri kullanılarak eller korunur. (Fotoğraf)

Rüzgar gücünün aniden arttığı durumlarda genellikle hava çok türbülanslıdır ve uçurtmalar düz uçmaz, savrulmaya başlarlar. Bazı uçurtmalar dalış yapıp, tekrar yükselebilir, yere paralel savrulabilirler. Bu sırada ipler çok gergin ve inceyse yolu üzerindeki insanlara, hayvanlara zarar verebilirler. Beklenmedik durumlarda uçurtmayı hızlıca aşağı indirebilmek için çengel ya da kancalar kullanılır.

Çengel ipe takılır ve ileri doğru yürüyerek uçurtma aşağı çekilir.

Özel ipler.
İki ipli ve dört ipli kumandalı uçurtmalarda özel ipler kullanılır. Bu ipler çok dayanıklı iplerdir. Sağlamlıklarına oranla ince ve hafiftirler. Fakat asıl özellikleri esnemiyor olmalarıdır. Kumandalı uçurtmalarda keskin tepkiler için esnemeyen ip kullanmak çok önemlidir.

İki ipliler (Fotoğraf)
Genel olarak iki ipli uçurtmalar için 3 ayrı ip takımı bulundurulur. (Fotoğraf) Az rüzgar için kısa ve ince (hafif) ip, orta rüzgar için ortalama uzunluk ve kalınlıkta ip, güçlü rüzgar için uzun ve kalın ip kullanılır. Rüzgar arttığında iki ipli uçurtmalar çok hızlanır ve tepkileri çok keskin olur. Bu nedenle güçlü rüzgarda uçurtmayı yere çakıp kırmamak için uzun ipler tercih edilir. Özellikle akrobasi (trick) yapılan uçurtmalarda hassasiyet çok yüksektir. Uçurtmacının kumandaları çok hızlı, küçük ama sert olabilirler. Hareketlerin uçurtmaya en az kayıpla aktarılması için esnemeyen iplerin kullanımı çok önemlidir. Esneyen iplerle iyi bir akrobasi yapılamaz.

Üç ve Dört ipliler

Dört ipli uçurtmalarda revolution markasının yarattığı akrobasi sınıfı uçurtmaları ayırmamız gerekiyor.  (Fotoğraf) Bunlar için genel olarak iki iplilerde kullanılan ipler kullanılır ve kurallar iki iplilerle aynı sayılır. Geri kalan üç ve dört ipli uçurtmalar çekiş (traction) amaçlı güç uçurtmalarıdır (Power kites). Güç uçurtmaları da kendi içinde giriş sınıfı (Fotoğraf), kaykay (landboard) (Fotoğraf), 3 teker (buggy) (Fotoğraf),  kayak (snowboard) (Fotoğraf), sörf (Fotoğraf) sınıflarına ayrılır. Rüzgara görede boyutları 2 m²’den 16 m²’ye kadar (Fotoğraf) değişir. Ağırlık cinsinden dayanma gücüne göre ip kalınlıkları belirlenir. Yine esnemeyen ipler kullanılır, fakat dayanıklılıkları daha önemlidir. Üstte bulunan iki ip kumanda ve asıl gücün bindiği iplerdir. Altta bulunan tek ya da çift ip frenleme için kullanılır.

En son aşamada ise gemi çeken uçurtmalardan bahsedebiliriz. (Fotoğraf) Fakat bu konu hobi kapsamı dışında kalıyor. Ama uçurtma kültürü kapsamında bahsetmeyi de ihmal etmiyoruz.