Dört ipli foil uçurtma - güç uçurtması (power kite)

Kumandalı foil uçurtmalar çıtası olmayan, rüzgarla şişen hücrelerin oluşturduğu kanat formu sayesinde uçabilen kumandalı uçurtmalardır. İki ipli delta uçurtmalar gibi kumanda edilirler. Fakat akrobasi modellerindeki gibi hareketler yapılamaz.

Kumandalı foil uçurtmaların avantajları:

- Çıtası olmadığı için yere çakıldığında çıta kırılma, çıta bulma derdi yoktur.

- Çıta olmadığı için acemi eğitiminde çok idealdir.

- Çok güçlü rüzgarlarda bile çok iyi uçar, hatta güçlü rüzgar foil uçurtmalar için daha iyidir.

- Güçlü rüzgarlarda çok eğlencelidir. Çok hızlı uçar ve tepkileri hızlanır.

- Çıtalı modellerde belli bir boydan daha büyük uçurtmalar pratikte yapılamaz. Foil uçurtmalarda çıta olmadığı için çok büyük uçurtmalar yapılabilir.

- Büyük foil uçurtmalar büyük güç üretirler. Bu nedenle iki ipli foil uçurtmalarla ekstrem sporlar yapılabilir. (buggy, surf, kayak, board vb.)

- Katlanarak çok küçük bir hacime küçültülebilirler.

Kumandalı foil uçurtmaların dezavanatajları:

- Akrobatik hareketler yapamazlar.

- Rüzgar penceresinin dışına doğru katlanma eğilimindedirler.

- Yere düştüğünde kaldırılması çıtalı iki ipliler kadar kolay olmayabilir.

power kites

Foil uçurtmalar güçlü rüzgarı severler, güçlü rüzgar olduğunda rüzgar penceresi açısı daha genişler, hareket alanı genişler. İki ipli foil uçurtmalar daha küçük boydadır ve uçuş açısından fazla alan sorunları olmaz. Foil uçurtmalar katlandıklarında çok küçük paketler haline gelebilirler.

İki ipli foil uçurtmaların yakın akrabası yamaç paraşütleridir. Yamaç paraşütlerinin daha küçükleri dağdan hızlı inişler için kullanılıyor. Büyük boy kumandalı foil uçurtmalar çok güç ürettiği için çekiş uçurtması (tracktion kites) ya da güç uçurtması (power kites) olarak anılıyor. Güç uçurtmaları ile 3 tekerlekli arabalar (buggy) çekiliyor, kayak yapılıyor (kite ski), denizde surf yapılıyor (kite surf), kaykay (board) ya da bisiklet (dirtbikes) çekiliyor. Foil uçurtmaların bu sınıfı gerçekten çok eğlencelidir. Fakat büyük şehirlerimizde uygun alan bulunmaması nedeniyle kolay icra edilebilecek sporlardan değildir. Bu sporların yapılabilmesi için gereken uçurtma büyüktür ve gerek teknolojisi, gerek hassas işçiliği, gerek malzeme kalitesi ile pahalıdır. Ayrıca çekmeyi düşündüğünüz 3 tekerlek ya da surf tahtası gibi araçlarda pahalı ve taşınması zor malzemelerdir. Üstelik bunları kullanabileceğiniz alanları bulmak ve oralara gitmek sorundur. Uçurtma surfü yapmak için uygun sahillerimizde neyseki bu malzemeleri kiralayan yerler vardır.

kite ski

Foil uçurtmaların rüzgar penceresi içindeki tepki verebilecekleri alan dardır. Bu nedenle çekiş uçurtması olarak daha fazla işe yaramışlardır. Çekiş sırasında rüzgar penceresi açısı sabittir. Yani pilot da uçurtmayla paralel hareket eder.

Büyük foil uçurtmalar çok güç üretir. Bu gücü kontrol edebilmek için büyük foillerde 2 ana ipe ek olarak altta 1 ya da 2 fren ipi olur. Bu ipler uçurtmayı kaldırırken, indirirken, pozisyon alırken gücü yani uçurtmayı kontrol etmenizi sağlar. Tehlike anında ise hızlı ve etkili olarak frenleri çekip ana ipleri bırakacak donanımlar yapılmıştır. Büyük foil uçurtmaların oluşturdukları güç gerçekten tehlikeli olabilir. Hata durumunda yaralanma tehlikesi vardır. Güç uçurtmalarını kullanırken daha dikkatli olmak, koruma ve kask giymek gerekir.

kite surf

Başlangıç seviyesi 2 ipli stunt uçurtma "Prism Nexus"

- Başlangıç seviyesi iki ipli uçurtmalar (eğlence sınıfı iki ipliler)

Başlangıç seviyesi iki ipli uçurtmalar basittir. Sadece temel komutlarınıza cevap verirler. Başlangıç modelleriyle bale yapabilirsiniz. Açık hava için eğlenceli oyuncaklardır. Başlangıç seviyesi uçurtmalar genellikle ucuzdur. Çıtaları çoğunlukla cam fiberdir. (fiberglass) Özellikle çok ucuz modelleri uçurmak zor olabilir. Ucuzluk ve kalitesizlik nedeniyle uçurması zordur. Bu nedenle yeni başlayanların işini hiç de kolaylaştırmazlar. Kaliteli bir kaç markanın uçurtmasını alma şansınız olursa iyi bir başlangıç yaparsınız ve sizi yeterince eğlendirir. Yurtdışı sitelerden 30-60$ seviyesinde alacağınız bu uçurtmaların kalitesi ve uçuş keyfi çin malı marketlerde satılan uçurtmalardan çok daha iyidir. Cobrakites sitesinde başlangıç modelleri

Başlangıç seviyesi iki ipliler kimler için uygundur: Baharda açık havaya çıkınca bir iki uçurtma uçururum, basitçe eğlenirim, özel numaraları çalışmak falan istemiyorum diyorsanız bu modelden fazlasına ihtiyacınız yoktur.

Orta düzey 2 ipli stunt uçurtma "prism e3"

- Orta düzey iki ipli uçurtmalar (all around sınıfı iki ipliler.)

Orta düzey uçurtmalar eğlence sınıfı uçurtmalardan biraz daha kolay ve iyi uçarlar ve bazı akrobatik hareketleri yapabilme şansı vardır. Eğer hobi olarak iki iplilere başlamak ve gerçekten biraz eğlenmek istiyorsanız başlangıç sınıfını boşverip doğrudan buradan başlamalısınız. Bu düzeyden başlayarak uçurtmaların yapım kaliteleri, uçuş kolaylığı ve zevki artamaya başlar. Bu sınıftaki bazı uçurtmalarda rüzgar gücüne göre ayar yapmanız da mümkündür. Fiyatları 60-130$ seviyesindedir. 100$’a kayda değer bir uçurtma edinmeniz ve bununla uzun bir süre eğlenmeniz mümkündür. Bu uçurtmayı satıp daha ileri modellere de geçebilirsiniz. Fakat büyük ihtimalle daha ileri bir uçurtma alsanız bile bu uçurtma çantanızda kalacaktır. İki ipli uçurtmalarda asıl eğlence “trick” denilen akrobatik hareketlerin yapılmasındadır. Yani asıl iki ipliye başlanılan yer bu noktadır. Ortalama düzeydeki uçurtmalar hemen her rüzgarda iyi uçar, hem de bale yaparsınız. Akrobasi becerilerine de biraz uygundurlar. İleri düzey uçurtmaların her hareketini yapamazlar, bazı hareketleri yapmak da zordur.  Cobrakites orta düzey uçurtmalar

Orta düzey iki ipli uçurtmalar kimler için uygundur: İki ipli uçurtmalar çok ilgimi çekiyor. Sık sık uçurmak isterim, becerilerimi geliştirmek isterim, hobi olarak düşünürüm, havanın güzel olduğu her hafta sonu çıkarım, her hafta sonu çalışır, uğraşır bir iki akrobasi de yaparım derseniz başlangıç modelleri sizi kesmez. Akrobasi çalışma isteyen bir beceridir. Başlangıç modellerinde uçmayı öğrendikten sonra özel bir beceri gerekmez. Ama akrobasi emek ister. Bunu istiyorsanız orta düzey işinizi görür.

İleri seviye 2 ipli stunt uçurtma "Prism Quantum Pro"

-İleri düzey iki ipli uçurtmalar (trick akrobasi uçurtmaları)

İleri düzey iki ipli uçurtmalar yeni başlayanlar için kesinlikle uygun değildir. İleri düzey uçurtmalar genellikle akrobasi için yapılmıştır ve manevra yetenekleri çok güçlüdür. İleri düzey iki iplilerin akrobasi yapabilmeleri biraz onların dengesizliklerinden ya da komutlara çok keskin yanıt vermelerinden kaynaklanır ve bu keskin tepkiler acemilere hiç uygun değildir. İleri düzey iki ipli uçurtmalar pahalıdır, parçaları da pahalıdır ve çok kolay hasar alırlar. Akrobasi sınıfı (trick) uçurtmalar güçlü rüzgarlar için yapılmamıştır. Çünkü akrobatik hareketler uçurtmanın havada tutunamadığı (stall) rüzgar seviyelerinde daha rahat yapılır. Akrobatik hareketler yapılırken uçurtma uçmaktan çok havada asılı kalmaktadır (stall) ve akrobatik hareketlere çok hızlı tepki verirler. Orta düzey bir uçurtmayı havada akrobatik bir tur attırmak için vereceğiniz komutun gücü ileri düzey (trick) bir uçurtmayı iki ya da üç tur attırmaya yeter.  Cobrakites ileri düzey uçurtmalar

İleri düzey iki ipli uçurtmalar kimler için uygundur: İleri düzey iki ipli uçurtmalar kumandalı uçurtmalarda son sınırdır. Bu uçurtmalar pahalıdır. Doğru dürüst bir kaç hareket gösterebilmek için düzenli olarak çalışmak gerekir. Hemen her hafta sonu çalışma yapacak kadar meraklıysanız ileri düzey uçurtmaları düşünebilirsiniz. Büyük bir ihtimalle yeterince iki ipli tecrübeniz vardır ve internette “kite trick” diye videolar araştırmaya başlamışsınızdır. Hatta bunları elinizdeki başlangıç düzeyi uçurtmanız ile yapmayı bile denemiş ve uçurtmanızın ne kadar yetersiz olduğunu anlamışsınızdır. Ya da orta düzey uçurtmanızla bir iki akrobasi yapabiliyorsunuzdur ve bu sizi heyecanlandırıyordur. Ya da birisinin ileri düzey uçurtmasını denemiş ve şaşkınlığa düşmüşsünüzdür. Eğer her hafta sonu çalışmayacaksanız bu tip bir uçurtma düşünmeyin. Yoksa uçurtmaya hakkını veremediğiniz için üzülürsünüz. Çok sayıda insan için orta düzey uçurtmalar iyi bir seçimdir ve aslında yeterlidir.

İki ipli uçurtmalar nasıl uçurulur:

İki ipli uçurtmalarla verilen ipi sonuna kadar açmanız gerekiyor. Bazılarının uçurtma ipini azıcık açıp, yavaş yavaş tek ipli uçurtmalar gibi salmaya çalıştıklarını gördüm. Bu yöntem tamamen yanlıştır. İki ipli uçurtmanızı yere koyun ve geriye doğru yatırın. Yani burun kısmı size değil, ileriye doğru bakacak şekilde yatırılmalı. Uçurtmanın iç kavisi (konkav yüzey) bu durumda gökyüzüne dönüktür. İplerinizi uçurtmaya bağlayın ve ipleri sonuna kadar açacak şekilde geriye yürüyün. Rüzgarın yönüne dikkat edin.

Uçurtmanızı biri tutmayacak. Altıgen uçurtmalarda olduğu gibi birinin uçurtmayı tutması gerekmez. Uçurtma geriye yatıkken ipleri gerginleştirin ve geriye doğru hafifçe çekilin. Uçurtma ayağa kalkacaktır. Rüzgar güçlüyse bu pozisyonda bile uçurtma siz bir şey yapmadan havalanabilir. Eğer uçurtmanız iyi bir uçurtma değilse ya da rüzgar azsa kolay havalanmaz. Uçurtmayı havalandırmak için sertçe kollarınızı geriye doğru çekin ve geriye doğru büyük bir adım atın. Kollar geriye doğru çekilmeli, yukarı doğru değil. Elleriniz kalça hizasında olacak ve sertçe iki ipi eşit bir şekilde geriye çekeceksiniz.

Hareketi doğru yaptıysanız uçurtmanız hızla yukarı fırlayacaktır. İpleri aynı anda, eşit çekmezseniz sağa ya da sola doğru gider. İpleri eşit çektiğiniz halde uçurtma düz havalanmıyorsa dengelerde sorun olabilir. Dengenizi kontrol edin: Uçurtmayı denge iplerinden tuttuğunuzda uçurtma yere paralel bir şekilde sırtüstü yatar pozisyonda duracaktır.

Uçurtma havalandığında hemen sağa sola ani hamleler yapmaktan kaçının. Alışık olmadığınız için uçurtmayı hemen yere çakarsınız. Uçurtmayı yukarılarda tutun ve çok hafif hareketlerle sağ ve sol ipleri çekerek küçük kumandalar verin. Yavaş yavaş kumandalara alışın, uçurtmanın tepkilerine alışın. Her seferinde hareketinizi arttırarak biraz daha fazla kumanda verin.

Uçurtmayı yere yakın uçurursanız hemen çakılırsınız. Rüzgar da güçlü ise uçurtmanın kırılma riski vardır. Bu nedenle yukarıda tutarak kontrollere ve uçurtma tepkisine alışın. Ayrıca yere çakıldığında uçurtmayı kendi kendinize uçurmanız çok zor olacaktır. Birinin size uçurtmayı düzeltmesi gerekir. Aksi halde bir ileri bir geri uçurtma yanına giderek uçurtmayı düzeltmeye çalışmak sizi çok yorar ve hevesinizi kaçırır. Mümkünse ilk çalışmalarda size uçurtmayı düzeltecek bir yardımcınız olsun.

Uçurtmayı yere yakın uçurmakla ilgili dikkat etmeniz gereken bir sorun daha var. Rüzgar penceresi. Rüzgar penceresi rüzgarın etkili olduğu alandır. Rüzgarın en güçlü olduğu bölge rüzgarı tam arkanıza aldığınızda tam karşınıza gelen bölgedir. Sağa ve sola doğru rüzgar etkisi azalır. Yukarı doğru da rüzgar etkisi azalacaktır. Rüzgar az olduğunda uçurtma yavaştır ve tam karşınıza doğru geldiğinde rüzgarın etkisi arttığı için birden çok hızlı uçmaya başlar. Yukarıda, sağda, solda kumandalarınıza uçurtma geç tepki verir ve kumanda hareketleri fazladır. Ortada ise tepkiler çok hızlıdır ve küçük kumandalar bile sert manevralara sebep olur. Bu nedenle yere yakın uçuşlar tehlikelidir. Öğrenirken en iyi uçuş alanı 45 derece yukarıda bulunmaktır.

Uçurtmayı yere indirmek:

Uçurtmayı indirmek istiyorsanız yapmanız gereken uçurtmayı rüzgar penceresinin en sağına ya da en soluna yönlendirmektir. Burada rüzgar tepkisi azalır, sıfıra düşer. Uçurtmanız zaten burada uçmayıp kendiliğinden ve yavaşça yere iner. En kontrollü ve tehlikesiz iniş yöntemi budur.

Kolların pozisyonu:

İki ipliye yeni başlayanlarda sık gözlemlediğim hareket uçurtma aşağı çakılırken kolları yukarı kaldırmaktır. Kollarınız asla omuz hizasından yukarıya kalkmamalıdır. Hareket her zaman kalça hizasından geriye doğru yapılmalıdır.

Çakılma:

Acemiyken çakılmak kaçınılmazdır. Uçurtma başaşağı inişe geçtiğinde çoğu pilot (iki ipli kullanıcılarına pilot deniyor.) hangi ipi çekeceğini şaşırır ve ne olduğunu anlayana kadar uçurtma çakılır. Bu sırada panik tepki ipleri daha fazla geri çekmek olur. Çakılma sırasında içgüdüsel tepkinize engel olmaya çalışın. İpleri geri çekmeyin. Çakılmayı kurtaramadığınızda yapmanız gereken kollarınızı hızlıca ileri uzatmak ve ileri bir kaç adım koşmaktır. Böylece uçurtma birden yavaşlar ve sizin uçurtmayı kurtaracak zamanınız bile olur. Oysa panikle ipleri geri çekerseniz zaten hızla aşağı inen uçurtmayı daha da hızlandırırsınız. Özellikle yere yakın bölgede rüzgar penceresinin etkisi çok güçlüdür ve hızlanan uçurtmaya sizin verdiğiniz ani tepki de eklenince uçurtma çok büyük bir hızla yere çakılmış olur. Bu durumda genellikle dikey omurga kırılacaktır. Dikey omurga kırılmazsa çoğunlukla ucuz uçurtmalarda burun kısmındaki sert kumaş delinir ve çıta dışarı çıkar. Bundan sonra sık sık çıta yerinden çıkacaktır. Uçurtma uçurmak sıkıntı olmaya başlar. Kaliteli uçurtmalarda burun kısmı çok sağlamdır.

Dolaşan ipler:

Havada sağa veya sola dönerek çok tur attığınızda ipler bir biri üzerine sarılır. Bu normaldir. Çoklu turlarda, ipler sarılmışken yere fazla yaklaşmış olursunuz ve rüzgar penceresinin güçlü alanında tepkiler artar, büyük ihtimalle uçurtmayı çakarsınız. Acemilerde çoğu zaman tepki ipleri açmaya çalışmak olur. İpleri açmaya çalışmayın. Bu şekilde uçurtmayı havalandırın. Havada aksi yöne dönüş yaparak ipleri açabilirsiniz. Yerde ipleri döndürerek açmak uzun ve gereksiz bir iştir. Tutacakları bırakmayın ve sağı solu birbirine karıştırmayın. Genellikle sağ ve sol tarafı farkedebilmeniz için farklı renklerle tutacaklar kodlanmış olur. Bir rengi belirleyin ve ipleri her bağladığınızda bu rengi aynı tarafa alın. Örneğin kırmızı hep sağda.

İpleri mutlaka ayrımazsam rahat edemem diyorsanız yapmanız gereken tutacakları birbirine yapıştırıp onları bir yöne döndürmektir. Uçurtma tarafında ipler ileri doğru daralıyorsa ipleri birbiri üzerine sarıyorsunuz demektir. Açmak için aksi yöne çevirin. Doğru yöndeyseniz uçurtma tarafında ipler birbirinden uzaklaşmaya yani açılmaya başlar. Acemiler genellikle iplerin açıldığını anlamak için kollarını iyice birbirinden ayırıp yönü anlamaya çalışır. Bu yanlıştır. Tutacakları birbirine yapıştırın ve döndürün. Ama en iyisi uçurtma çakılınca el yönünü hiç bozmadan uçurtmayı havalandırmak ve ipleri uçuş sırasında dönerek açmaktır.

Uzak durmanız gereken yerler.

Uçurtmanızı tepe arkası, binaların arası ya da yakınında uçurmayın. Bu alanlar türbülanslı alanlardır. Vadi gibi çukur alanlar da türbülanslı bölgelerdir. Uçurtmanızı elektrik tellerine, karayollarına, insanları kalabalık olduğu yerlere, ağaçların olduğu yerlere yakın uçurmayın. Özellikle güçlü rüzgar eserken uçurtma çok tehlikeli olabilir. Uçurtmanızın altında kimse olmamalı.

Dikkat edilmesi gerekenler; özet:

İpleri tam açın.

Kollar omuz hizasından yukarı kalkmasın.

Acemiyken yere yakın uçmayın.

Rüzgar çok fazlaysa uçmayın.

Uçurtma çakılırken ipleri serbest bırakın, sakın geri çekmeyin. Panik iç güdünüze hakim olmayı öğrenin.

Uçurtmanın altında kimse olmasın.

Yollardan, tellerden, insanlardan, ağaçlardan, türbülanslı bölgelerden uzak durun.